Odense BK: van Europa League naar rechterrijtje

O

Van standaard top-4 en Europees voetbal naar wisselvallige resultaten en standaard vertoeven in het rechterrijtje: het kan verkeren. Odense Boldklub, gelegen op het Deense eiland Funen, maakte het afgelopen decennium een flinke val. Hoe een club het kampioenschap meerdere malen kon ruiken, maar uiteindelijk afzakte naar de kelder van de Superligaen.

Smaakmakers, zilveren medailles en Europees voetbal

Precies tien jaar geleden, net voor de winterstop in het seizoen 2008-2009, gaat het Odense Boldklub voor de wind. Na enkele jaren in de top vier van de Deense Superligaen geëindigd te zijn, doet de club nu mee in de strijd om het kampioenschap. In combinatie met de bekerwinst in 2007 heerst er een positieve stemming. Met uitzondering van de vierde speelronde staat OB vanaf het begin van het seizoen tot eind november 2008 fier bovenaan. Baye Djiby Fall, de Senegalese spits die een seizoen eerder de transfer naar OB heeft gemaakt, is op dat moment topscorer. Hij speelt zich zelfs in de kijker van Ajax, dat hem ziet als mogelijke vervanger voor Klaas-Jan Huntelaar. Uiteindelijk vertrekt hij in maart 2009 naar Lokomotiv Moskou.

Fall is niet de enige speler die door de OB-fans wordt herinnerd als een van de betere aankopen van toen. Ook Eric Djemba-Djemba is een van de smaakmakers van het team. De middenvelder, die eerder voor Manchester United en Aston Villa heeft gespeeld, is voor OB van grote waarde in een van de beste periodes van de club ooit. Odense BK eindigt het seizoen 2008-2009 namelijk als tweede achter FC Kopenhagen. Het is de beste prestatie sinds de tweede plek in 1993. Deze prestatie levert OB niet alleen – zoals de Denen het noemen – de zilveren medaille op, maar zorgt er tevens voor dat het team zich plaatst voor de play-offs van de Europa League.

Dat Odense uiteindelijk de groepsfase van de Europa League niet haalt, lijkt net als de transfer van Baye Djiby Fall niet veel schade aan te richten. In het seizoen 2009-2010 vaart Odense in de Superligaen namelijk dezelfde koers. Vanaf het begin is OB een van de dominante teams, wat resulteert in het feit dat de club van speeldag elf tot en met achttien de lijst aanvoert. Het is een historisch moment: voor het eerst in de geschiedenis van de Superligaen presteert OB het om tijdens de jaarwisseling op nummer 1 te staan. Na de winterstop lukt het echter niet om de kampioensplek te behouden. OB zakt naar de tweede plaats en eindigt het seizoen ook op die plek. Drie ronden voor het einde van het seizoen is al duidelijk dat de seizoensdoelstelling is behaald: wederom een zilveren medaille en Europees voetbal zijn het eindresultaat in 2010.

Het begin van het einde

In tegenstelling tot een jaar eerder leveren de kwalificatiewedstrijden voor de Europa League in 2010 wel het gewenste resultaat op. Odense BK verliest geen van de vier wedstrijden en loot voor de groepsfase Getafe CF, VfB Stuttgart en Young Boys Bern. Als op 16 september 2010 de eerste wedstrijd uit bij Getafe gespeeld wordt, is de reguliere competitie inmiddels acht speelronden onderweg. Daarin vergaat het OB niet zo voorspoedig: er zijn pas elf punten behaald. Mede daardoor gebeurt er na de achtste wedstrijd in de Superligaen iets opvallends in Odense.

OB choqueert de Deense voetbalwereld door in een klap hoofdtrainer Lars Olsen, zijn assistent Viggo Jensen en technisch directeur Kim Brink te ontslaan. Brink heeft in zijn tien dienstjaren een flinke bijdrage geleverd aan de positieve ontwikkelingen binnen de club. Olsen en Jensen hebben binnen drie jaar de resultaten naar een hoog niveau getild. Ondanks dat is het volgens het bestuur tijd voor nieuw elan. De algemeen directeur neemt de verantwoordelijkheden van Brink op zich totdat er een nieuwe technische directeur is gevonden. Voormalig coach Uffe Pedersen zal samen met Onder 19-trainer Henrik Clausen tijdelijk de honneurs op het veld waarnemen. Op 16 september ziet dat duo bij Getafe hun elftal verliezen en twee dagen later aanschouwen de trainers hetzelfde bij hun eerste competitiewedstrijd.

De eerste seizoenshelft van de Superligaen staat bol van wisselvallige resultaten. Er wordt daarnaast slechts een enkele keer winst geboekt in de Europa League. Odense lijkt na de winterstop echter de draad weer op te pakken. Er is nog geen nieuwe technisch directeur, wel is Henrik Clausen benoemd tot hoofdcoach. OB verliest de eerste wedstrijd van de tweede seizoenshelft, maar bereikt een speelronde later de tweede plek. Daar gaan ze niet meer weg. Voor het derde jaar op rij sluit OB het seizoen af met een zilveren medaille en Europees voetbal. Het Funense team lijkt een stabiele factor in de top van de Deense competitie te zijn geworden.

Rampseizoen 2011/2012

Die gedachte blijkt een illusie te zijn. Achteraf gezien is seizoen 2010/2011 het begin van het einde. Het gaat bergafwaarts met Odense Boldklub. Het nieuwe seizoen begint met winst, twee keer gelijkspel en nogmaals winst. Vervolgens wisselen winst en verlies elkaar af en begint de club langzaamaan te zakken op de ranglijst. Tegelijkertijd speelt OB in Europa: in juli en augustus 2011 worden Champions League-voorrondes tegen Panathinaikos en Villarreal CF afgewerkt. Odense weet zich echter niet te plaatsen.

In de Europa League zijn vervolgens Wisla Kraków, Fulham en FC Twente de tegenstanders. OB kan geen potten breken en verliest vier van de zes groepswedstrijden. Voor de winterstop is het Europees avontuur voorbij. De eerste competitiehelft wordt afgesloten in het rechterrijtje, op de achtste plaats. Als het eind maart 2012 lijkt alsof Odense alleen nog maar kan verliezen, grijpt het bestuur in. Henrik Clausen wordt ontslagen en technisch directeur Poul Hansen neemt zijn taken tijdelijk over. Uiteindelijk blijkt “tijdelijk” te betekenen dat OB onder leiding van Hansen het seizoen afsluit. Het elftal slaagt erin nipt aan degradatie te ontsnappen en Odense eindigt het seizoen op de tiende plaats.

Terugvechten naar de top?

Het lijkt erop dat een combinatie van factoren OB in 2012 de das heeft omgedaan. De druk van het spelen in twee competities, trainerswissels en de lange zoektocht naar een nieuwe technische directeur – een proces dat uiteindelijk 14 maanden in beslag neemt – zorgen ervoor dat er in Odense geen stevig gebouwd team op het veld staat. Daar komt nog bij dat het seizoen 2011/2012 geen incident is. Ook al begint en beëindigt OB het seizoen erna met dezelfde trainer, opnieuw wordt er na de winterstop een groot aantal wedstrijden verloren en is een tiende plaats het eindresultaat. Als OB één plek lager was geëindigd, zou het gedegradeerd zijn.

In de jaren die erop volgen probeert het elftal zich terug te vechten naar de top. Daar slagen ze niet in. Het rechterrijtje lijkt het nieuwe thuis van Odense te zijn. Na twee keer tiende te zijn geworden, eindigt de club in 2014 als achtste en de daaropvolgende seizoenen worden afgesloten als respectievelijk negende, zevende en elfde. In het seizoen 2017/2018 eindigt OB op de negende plek.

Hoe kan Odense BK zo ver weggezakt zijn? Waarom is het de club niet gelukt om weer terug te keren in de top van de Deense competitie? Volgens Martin Davidsen, sportjournalist en OB-watcher, was het omslagpunt niet het seizoen 2011/2012. Hij benoemt de zomer van 2010 als keerpunt. „Ik denk dat de technisch directeur die zomer is ontslagen omdat hij te veel geld uitgaf. OB kon het zich niet veroorloven om zoveel geld te blijven uitgeven.” Davidsen meent dat Odense niet goed wist wat het moest doen nadat Brink, Olsen en Jensen waren ontslagen. „OB heeft lang zonder technisch directeur gezeten, zonder leider. Daarnaast kon de nieuwe hoofdcoach op weinig respect van de spelers rekenen, omdat hij ervoor ‘slechts’ een fysieke trainer was.”

Zoeken naar ODense’s identiteit

Er zijn meerdere redenen te benoemen voor het feit dat het Odense Boldklub na 2012 niet gelukt is om weg te blijven uit het rechterrijtje, aldus Davidsen. Ten eerste: het bestuur van de club stopte met geld uitgeven zoals ze dat eerder deden. Er werd gesnoeid in zowel de salarissen als het transferbudget. Er werden geen dure, ervaren spelers meer aangetrokken, maar de focus werd verlegd naar jongere spelers. Voor 2012 was OB nummer twee op de lijst van ‘big spenders’ in de Deense competitie, vertelt Davidsen. Alleen FC Kopenhagen gaf destijds meer geld uit. „Odense probeerde de uitgaven te beperken en zei twee jaar geleden dat het economisch gezien weer op de goede weg was, maar de club geeft nog steeds meer uit dan dat er binnenkomt.”

Volgens Davidsen is misschien wel een van de belangrijkste redenen voor de aanhoudende slechte resultaten dat Odense BK op zoek was – en nog altijd zoekt – naar een identiteit. „Het ene seizoen willen ze technisch voetbal spelen zoals in de Eredivisie en het andere seizoen proberen ze te voetballen zoals de Britten dat vroeger deden, in kick-and-rush-stijl. Het ene jaar willen ze een elftal met jonge jongens uit de regio en het andere weer liever ervaren spelers uit het buitenland. OB blijft zoeken naar een identiteit en de koers is nu al zo vaak gewijzigd. Ik denk dat dat een grote reden is voor de slechte prestaties.”

Als andere mogelijke oorzaak noemt de clubwatcher het trainingscomplex van Odense Boldklub. Davidsen: „Iedereen in het Deense voetbal weet het, de mensen bij OB weten en zeggen het zelf: Odense heeft hele slechte trainingsfaciliteiten. De nieuwe technisch directeur zegt al vanaf zijn aanstelling in 2013 dat er iets aan gedaan moet worden.”

Ontevreden spelers en pech

In april van dit jaar klaagde een van de spelers van OB openlijk op Twitter over de slechte omstandigheden. Als reactie op Eurosport-commentator Morten Bruun, die zich afvroeg of OB nog wel een topclub is, tweette verdediger Kenneth Emil Petersen het volgende: „Mocht OB een topclub zijn, dan zijn we de topclub met de meest ellendige omstandigheden van de hele wereld. Groeten van KEP, die in de kleedkamer op een plek zit waar de druppels door het dak druipen als het regent!” Volgens Martin Davidsen liggen er plannen klaar om het trainingscomplex te vernieuwen, maar zijn er enkele praktische problemen die de bouw verhinderen. „De trainingsfaciliteiten blijven een kwestie in Odense. Het lijkt erop dat er een realistisch plan is, maar OB heeft nog toestemming van de gemeenteraad nodig.”

Odense is deels ook ongelukkig geweest, vertelt Davidsen. Toen OB minder geld ging uitgeven en slechter presteerde, was FC Kopenhagen namelijk ook in minder goeden doen. „Een zwakker FC Kopenhagen zorgde ervoor dat clubs als Nordsjælland (2011/2012), Aalborg BK (2013/2014) en FC Midtjylland (2014/2015) kampioen werden. Dus ja, vergrote concurrentie is een deel van het probleem van Odense. Vooral FC Midtjylland is a new player in town.”

Mysterie

Op het moment van schrijven staat OB op de vierde plek in de Superligaen. Na een slechte seizoenstart is de club nu al acht wedstrijden ongeslagen. Ondanks dat heeft Martin Davidsen twijfels over de toekomst: „De voorzitter van Odense is een van de rijkste mannen van Denemarken. Als hij wat meer geld zou investeren, dan zou OB weer groter kunnen worden. Op dit moment is het niet realistisch dat OB in het komende decennium structureel terugkeert in de top. Niemand weet namelijk waarom de voorzitter niet meer geld uitgeeft. Hij heeft in de afgelopen vijf of zes jaar geen interviews gegeven. Iedereen wil hem spreken, maar hij wil niet uitleggen waarom hij dat niet wil: het is een mysterie.”

Een nieuw trainingscomplex kan wellicht de boost geven die Odense BK nodig heeft. De CEO van Odense Sport & Event (het bedrijf achter OB) zei eind mei dat betere faciliteiten een vereiste zijn om te kunnen ontwaken uit de slaap waarin de club de afgelopen seizoenen verkeerde. Hij benadrukte dat het zonder een fatsoenlijk complex niet mogelijk is om de spelers te halen die OB zoekt. Sinds die uitspraak is er echter niets meer naar buiten gekomen over de plannen. Vooralsnog laten de nieuwe faciliteiten dus nog op zich wachten. Tot die tijd is het voor de OB-fans te hopen dat het elftal blijft presteren zoals dat het nu doet. Dan kan er eindelijk weer eens een seizoen afgesloten worden in het linkerrijtje.

Bronnen

Foto’s en quotes van Martin Davidsen, freelance sportjournalist en Odense-watcher. Volg hem via @mpbdavidsen op Twitter en zijn site martindavidsen.com

http://v3.ob.dk/historien/ob-i-tekst.aspx

https://www.transfermarkt.com/odense-boldklub/startseite/verein/173

https://www.bold.dk/fodbold/nyheder/Djiby-kan-afloese-Huntelaar/

http://v3.ob.dk/artikel/de-stoerste-striber-eric-djemba-djemba.aspx

http://v3.ob.dk/artikel/ob-skifter-udi-den-sportslige-ledelse.aspx

https://www.tipsbladet.dk/nyhed/superliga/chok-ob-fyrer-kim-brink-og-lars-olsen

https://www.dr.dk/sporten/fodbold/superliga/ob-fyrer-traener-henrik-clausen

https://www.bt.dk/superligaen/ob-er-taet-paa-afklaring-det-bliver-en-perle-i-superligaen

Over de auteur

Eline Koenz